Hoe word je van een hard werkende trainer een ontspannen facilitator van het leerproces?

Hard werken in een training betekent vaak, veel aan het woord zijn. Praten, praten, praten, nog een keer uitleggen, nog een voorbeeld geven of een oefening uitgebreid nabespreken. Helaas voor de harde werkers onder ons, is het effect van dat vele praten slechts 10%. Slechts 10% van wat we horen onthouden we!

Lezen levert meer op: 20%. Dat betekent dus eigenlijk dat we iemand nog beter een boek kunnen geven over het onderwerp dan hem of haar er over te vertellen?!

Iets zien scoort 30%. En de combi van een praatje en een plaatje doet het alweer beter, namelijk 50%. Dat hoeft niet perse jouw eigen praatje te zijn. Een filmpje van internet waarin het model of de theorie die jij gebruikt haarfijn wordt uitgelegd door iemand anders – het liefst een expert op dat gebied met een beetje naam – is óók prima. Dat scheelt jou weer werk en voor de deelnemers is het hartstikke fijn voor de afwisseling!
Mensen met anderen laten praten over het onderwerp is trouwens nóg effectiever: het geeft een leereffect van 70%.

Ons stokpaardje: iets doen of ervaren scoort 80%. Alles was je mensen kunt laten doen, is zoveel beter dan er over praten!

En dan nu de klapper: we onthouden 90% van het onderwerp dat we aan anderen uitleggen. Dus uiteindelijk leren we zelf het meest van onze eigen trainingen ;-). Wellicht heb jij je dat zelf ook wel eens gerealiseerd?

Er is nogal wat discussie over deze pyramide (zie afbeelding) omdat de meest effectieve manier van aanbieden van leerstof mede afhankelijk is van de leerstijl van de deelnemer. Wat voor de ene deelnemer heel effectief werkt, hoeft voor de andere deelnemer niet effectief te zijn. Wel is het zo: hoe actiever de deelnemer bezig is met de leerstof, des te groter is het leereffect. In alle gevallen geldt voor de rol van de trainer dat zijn rol in de training veel meer die van facilitator van het leerproces zou moeten zijn dan die van (alwetende) trainer die zelf het meest aan het woord is en het hardst aan het werk is. Een facilitator is vóór de training (in de ontwerpfase) héél hard aan het werk, maar verdwijnt tijdens de training (in de uitvoering) zo veel en zo vaak mogelijk naar de achtergrond. Niet omdat ‘ie lui is, maar omdat ‘ie daarmee de deelnemers het best dient!

Genoeg redenen dus om je iedere keer weer af te vragen:

  • wie is er hard aan het werk: ik of de deelnemer?
  • waarom ben ik zo hard aan het werk, welke overtuigingen zitten mij in de weg om een faciliterende rol op mij te nemen? en
  • wat ontneem ik de deelnemer als ik hem steeds meer inhoud geef in plaats van hem een ervaring te geven en te sturen op houding en gedrag?

Wil je graag willen omschakelen van een hardwerkende trainer naar een ontspannen facilitator? Hieronder zie je het verschil:

 

De hardwerkende trainer De facilitator van het leerproces
Is de expert, praat zelf veel en de deelnemers luisteren Denkt voor de training na hoe hij die expertise tijdens de training bij de deelnemers  naar boven kan toveren.

Daarbij zet hij veel interventies in waarin de deelnemers “het” zelf ontdekken.

 

Doet veel aan kennisoverdracht en geeft hier en daar een oefening Zorgt dat zoveel mogelijk van de benodigde kennis al vóór de training begonnen is aan bod is gekomen.

De kostbare trainingstijd word daarmee veel zinvoller ingezet dan met praten en luisteren (zie hierboven: geef ze dan nog liever een boek haha) bijvoorbeeld om met elkaar te oefenen en samen een verdiepingsslag op vaardigheden- en gedragsniveau te maken.

Denkt dat waarde geven aan deelnemers bestaat uit meer, meer en nog meer inhoud Kiest vooraf zeer zorgvuldig wat essentieel is voor de deelnemers en durft te schrappen wat overbodig is.

Een facilitator weet dat te veel (zogenaamde) waarde leveren in te weinig tijd deelnemers overspoelt. Hierdoor leren deelnemers minder in plaats van meer en boeken ze minder vooruitgang in plaats van meer.

Bereidt de training vooral inhoudelijk voor Vertrouwt op het feit dat er voldoende inhoud in de training zit (niet teveel en niet te weinig) omdat hij veel tijd aan het ontwerp heeft besteedt.

De facilitator weet dat niet de inhoud, maar de wijze waarop die inhoud in behapbare, logische stappen wordt aangeboden het verschil gaat maken en richt zich om die reden met name dáárop!

 

In hoeverre ben jij een hardwerkende trainer?

Ben je nieuwsgierig hoe je jouw training meer ervaringsgericht kunt maken?

Geef je dan hier op voor een inspiratiesessie met één van ons in onze virtuele omgeving.

 

2 Comments

  1. Max - 9 september, 2017

    Uitstekend artikel, dank!

Plaats een reactie